Eerst de doodstraf, later de bewijscontrole: rechters in Lahore stellen vragen bij Facebook-bewijs tegen Junaid Hafeez

• Junaid Hafeez, een voormalige docent, is sinds 2019 ter dood veroordeeld vanwege Facebook-materiaal dat hij zou hebben geplaatst
• In Pakistan hebben beschuldigingen van godslastering geleid tot lynchpartijen, en een van de advocaten van Hafeez werd doodgeschoten

Het Pakistaanse rechtssysteem heeft dinsdag een mijlpaal bereikt. Een rechtbank vroeg aanklagers of het digitale bewijs achter een doodvonnis eigenlijk wel toelaatbaar is. Het gaat om het hoger beroep van Junaid Hafeez, een voormalige universitair docent die in 2019 wegens godslastering werd veroordeeld. Zijn beroep werd in 2020 ingesteld, en naar de gemoedelijke maatstaven van deze slepende zaak verdient het wachten nauwelijks het woord vertraging.

Wie een man wil ophangen vanwege een Facebook-pagina, zou om één basale controle kunnen vragen: is de pagina echt van hem? Misschien zou die controle vóór de veroordeling moeten plaatsvinden, niet jaren erna. Maar in een zaak als deze geldt elke vooruitgang als een triomf van snelheid.

Een wet die geen genade kent

De Pakistaanse godslasteringswetten bestrijken een breed scala aan handelingen die als beledigend voor de religie worden beschouwd. Wie schuldig wordt bevonden aan het beledigen van de profeet Mohammed (vzmh), krijgt de doodstraf; rechters hebben geen enkele beoordelingsruimte. De staat heeft nog nooit iemand geëxecuteerd wegens godslastering, maar dat is ook zelden nodig geweest. Beschuldigingen alleen waren al genoeg om lynchpartijen uit te lokken. Verdachten, hun advocaten en anderen die bij hun zaken betrokken zijn, zijn bedreigd en met geweld belaagd. Mensenrechtenorganisaties zeggen dat dit klimaat het voor verdachten moeilijk maakt om überhaupt een advocaat te vinden, en nog moeilijker om een eerlijk proces te krijgen.

Van de collegezaal in Multan naar een eenpersoonscel

Hafeez was gastdocent aan de Bahauddin Zakariya-universiteit in Multan toen de politie hem in maart 2013 arresteerde vanwege materiaal dat op Facebook zou zijn verschenen. Zijn proces begon het jaar daarop en werd vanwege de ernstige veiligheidsrisico's in een gevangenis gehouden. In 2014 werd Rashid Rehman, een van zijn advocaten, door gewapende mannen doodgeschoten. Rehman was bedreigd omdat hij had ingestemd hem te verdedigen.

Na uitstel op uitstel veroordeelde een rechtbank in Multan Hafeez in december 2019 ter dood. Zijn hoger beroep werd in 2020 ingediend. In 2021 werd het op verzoek van de verdediging overgeheveld van de kamer van het hooggerechtshof in Multan naar de hoofdzetel in Lahore. Volgens Human Rights Watch zit Hafeez sinds juni 2014 in eenzame opsluiting.

Huiswerk voor het openbaar ministerie

Dinsdag stuurden twee rechters van het hooggerechtshof van Lahore formele kennisgevingen naar de partijen. Zij lieten weten dat van de aanklager verwacht wordt te beargumenteren waarom elektronisch bewijs zou moeten worden toegelaten, waaronder een Facebook-pagina die aan Hafeez wordt toegeschreven. Volgens advocaat Asad Jamal droeg de kamer de aanklagers ook op aannemelijk te maken dat dit digitale bewijs authentiek is. De rechtbank deed geen uitspraak over het bewijs of over de veroordeling.

Ik denk dat er vandaag aanzienlijke vooruitgang is geboekt. De rechtbank heeft de zaak opgepakt, ze is behandeld, en bovendien heeft de rechtbank de kernpunten benoemd waarop de aanklager moet ingaan. De rechtbank heeft hen opgedragen de kamer te overtuigen ten aanzien van de gronden die in het hoger beroep van Junaid Hafeez zijn aangevoerd.— Asad Jamal, tegenover Arab News

Jamal vervolgde: ‘De rechtbank heeft uitdrukkelijk gesteld dat de aanklager de rechtbank moet overtuigen van de authenticiteit van het digitale bewijs of het bewijs van sociale media.’

De volgende zitting is al uitgesteld, zoals iedereen bij deze zaak zou verwachten. De rechters hadden overwogen de behandeling op 7 oktober te hervatten. Het werd 10 oktober, nadat de advocaat van de klager om meer voorbereidingstijd had gevraagd.

‘Ik heb goede hoop dat er zeer binnenkort een beslissing in dit hoger beroep valt’, zei Jamal.